# Hüma Programlama Dili

Canonical: https://egehankahraman.vercel.app/projeler/huma
Language: tr
Author: Egehan Kahraman


Hüma, Rust ile geliştirdiğim, Türkçe dilbilgisine ve sondan eklemeli yapıya uygun açık kaynaklı bir programlama dilidir. Programlamaya yeni başlayanların İngilizce sözdizimi engeline takılmadan algoritma kurabilmesini ve güvenilir bir dil/çalışma zamanı (runtime) zemini oluşturmayı hedefler.

Hüma üzerine yazdığım *"A Turkish Grammar-Aware Approach to Introductory Programming"* başlıklı bildiriyi Ağustos 2026'da Bremen'deki [ICETOL 2026](https://egehankahraman.vercel.app/yar%C4%B1%C5%9Fmalar/ICETOL%20-%206th%20Int.%20Conference%20on%20Educational%20Technology) konferansında sundum.

## Bileşenler ve mevcut durum

| Bileşen | Durum | Kapsam |
| :--- | :--- | :--- |
| **Yorumlayıcı** | Kanonik yürütme yolu | Fonksiyon, özyineleme, sınıf, liste/sözlük, modül, döngü, `dene/yakala` ve yerleşik kütüphaneler |
| **Baytkod VM** | Doğrulanmış alt küme | Bağımsız çağrı çerçeveleri, closure yapıları, fonksiyonlar, koleksiyonlar ve kontrol akışı |
| **Cranelift AOT** | Deneysel sayısal alt küme | Sayısal ifadeler ve desteklenen kontrol akışı için yerel kod üretimi |
| **LSP** | Temel araç desteği | Ayrıştırıcı tanıları, kod tamamlama, üzerine gelince bilgi (hover) ve tanıma gitme |
| **HMI** | Süreç dışı sınır | Sürümlü API uyumluluk denetimi, çerçeve sınırları ve zaman aşımı kontrolü |
| **Bellek yönetimi** | Nesilsel çöp toplayıcı | `Gc` tutamaçları, genç nesil + yazma bariyeri ve bağımsız isolate yığınları (heap) |

- **Kaynak kod:** [github.com/VastSea0/huma-lang](https://github.com/VastSea0/huma-lang)
- **Web sitesi ve belgeler:** [huma-lang.vercel.app](https://huma-lang.vercel.app)